Με αίσθημα ευθύνης και ουσιαστικού ενδιαφέροντος για την πορεία και την ποιότητα της ναυτικής πολιτιστικής μας κληρονομιάς, επιτρέψτε μας (ως μία ομάδα έμπειρων, αλλά και βραβευμένων κατασκευαστών ναυτικών ομοιωμάτων, με σημαντική και πολύχρονη εμπειρία αλλά και ενεργή ερευνητική δράση η οποία εκπροσωπεί τον ιστότοπο "naftotopos.gr"), να σας απευθύνουμε την παρούσα επιστολή μας για μελέτη και κατά την  κρίση σας  αξιοποίηση κατά το προσεχές Συνέδριο.  Ο ιστότοπος "naftotopos.gr" που δημιουργήθηκε πριν από 22 χρόνια (το 2004), δεν περιορίζεται  μόνο στην κατασκευή ομοιωμάτων πλοίων αλλά πλέον αναγνωρίζεται σαν ένας από τους πιο  "επιδραστικούς" ιστότοπους διατήρησης της ναυτικής μας παράδοσης.

Είναι προφανές πως όλα τα Ναυτικά Μουσεία και τα συναφή Ιδρύματα, δεν αποτελούν απλώς χώρους έκθεσης, αλλά πυλώνες γνώσης, παιδείας και ιστορικής συνείδησης ώστε να διαμορφώνουν την αντίληψη του κοινού για τη ναυτική μας ιστορία, τη ναυπηγική εξέλιξη και τον ρόλο της θάλασσας στη εξέλιξη του πολιτισμού μας.

O εμπλουτισμός των συλλογών των Μουσείων, αλλά και η έκθεση ναυτικών μοντέλων με την μορφή μόνιμων ή περιοδικών συλλογών, εκτιμούμε ότι θα πρέπει να  γίνεται μετά από προηγούμενη κατάλληλη αξιολόγηση  ώστε τα εκθέματα να μην  στερούνται βασικής ιστορικής τεκμηρίωσης, και να μην παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις από τη ναυπηγική και ιστορική  πραγματικότητα ούτε να χαρακτηρίζονται από περιορισμένη τεχνική και αισθητική ποιότητα.

Είναι κρίσιμο να αναγνωριστεί ότι η μικροναυπηγική δεν είναι μόνο μια μορφή ερασιτεχνικής δημιουργίας ή προσωπικής καλλιτεχνικής έκφρασης. Πρόκειται για έναν σύνθετο και απαιτητικό τομέα που συνδυάζει ιστορική έρευνα, ναυπηγική κατανόηση και υψηλού επιπέδου τεχνική δεξιοτεχνία. Ένα αξιόπιστο μοντέλο πλοίου προϋποθέτει μελέτη αρχειακών πηγών, σχεδίων και βιβλιογραφίας, καθώς και ακρίβεια στην αναπαράσταση δομικών και λειτουργικών στοιχείων. Όταν τα εκθέματα δεν αντανακλούν αυτές τις αρχές, τότε δεν υποβαθμίζεται μόνο η αισθητική εμπειρία, αλλά και η ίδια η γνώση που μεταδίδεται.

Η άκριτη αποδοχή δωρεών ομοιωμάτων, η έκθεση συλλογών ομοιωμάτων, αλλά και η στήριξη ιδιωτικών πρωτοβουλιών-εκθέσεων χωρίς σαφή και αυστηρά κριτήρια, ενδέχεται να εξυπηρετεί βραχυπρόθεσμους στόχους, αλλά μακροπρόθεσμα δημιουργεί σοβαρά προβλήματα αξιοπιστίας και ποιότητας. Όταν παρουσιάζονται ανακριβείς ή πρόχειρες αναπαραστάσεις, είναι προφανές ότι ο επισκέπτης που δεν διαθέτει την απαραίτητη γνώση για να διακρίνει την ακρίβεια από την αυθαιρεσία, παραπληροφορείται.

Με γνώμονα τα παραπάνω, προτείνουμε την δημιουργία  ενός σαφούς, διαφανούς και επιστημονικά τεκμηριωμένου «συμβουλευτικού πλαισίου» για την αξιολόγηση και παρουσίαση των ναυτικών μοντέλων, με στόχο (ενδεικτικά) την κατηγοριοποίηση των εκθεμάτων βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων όπως η ιστορική τεκμηρίωση, η ναυπηγική πιστότητα και η ποιότητα κατασκευής. Ενισχύοντας περεταίρω την εκπαιδευτική αξία του κάθε εκθέματος, αυτό θα μπορούσε να συνοδεύεται ακόμη και από σήμανση που να επιτρέπει στον επισκέπτη να αντιλαμβάνεται το επίπεδο ακρίβειας, τον χαρακτήρα του και την πιστότητά του.

Στο πλαίσιο αυτό θα βοηθούσε η σύσταση συμβουλευτικών επιτροπών αξιολόγησης, με τη συμμετοχή ειδικών από διαφορετικά πεδία—ιστορικών, ναυπηγών και καταξιωμένων μοντελιστών, ώστε να διασφαλιστεί η αντικειμενικότητα και η ποιότητα των επιλογών.

Κλείνοντας, η παρούσα επιστολή μας δεν αποτελεί απλώς μια καταγραφή προβληματισμών, αλλά μια σαφή πρόσκληση ευθύνης και δράσης. Η ποιότητα των εκθεμάτων δεν είναι δευτερεύον ζήτημα. Αποτελεί μέρος του πυρήνα της αξιοπιστίας και της αποστολής των ναυτικών μουσείων.

Η ναυτική μας κληρονομιά δεν έχει ανάγκη από απλή «έκθεση». Έχει ανάγκη από σωστή αφήγηση. Και αυτή η ευθύνη ανήκει σε όλους μας.

Με εκτίμηση

Συνυπογράφοντες

• Παντάκης Ιωάννης Ιδρυτής & Διαχειριστής του ιστοτόπου naftotopos.gr –ναυτομοντελιστής
• Γιαννίκος Αθανάσιος Συνδιαχειριστής ιστοτόπου naftotopos.gr –βραβευμένος ναυτομοντελιστής
• Κουμαριανός Ευάγγελος μέλος naftotopos.gr -βραβευμένος ναυτομοντελιστής
• Ράλλης Αριστοτέλης μέλος naftotopos.gr -βραβευμένος ναυτομοντελιστής
• Μπουζούνης Γεώργιος μέλος naftotopos.gr -βραβευμένος ναυτομοντελιστής-μέλος κριτικής επιτροπής της IPMS Ελλάδος
• Denis Gaille συνεργάτης naftotopos.gr -βραβευμένος ναυτομοντελιστής- μέλος κριτικής επιτροπής της IPMS Ελλάδος
• Χρισοβέργης Παναγιώτης συνεργάτης naftotopos.gr -βραβευμένος ναυτομοντελιστής
• Τσέκας Παύλος Πρόεδρος ΔΣ της IPMS Ελλάδος - μέλος κριτικής επιτροπής της IPMS Ελλάδος
• Κοντός Δημήτριος Αντιπρόεδρος  ΔΣ της IPMS Ελλάδος- μέλος κριτικής επιτροπής της IPMS Ελλάδος
• Στρομπούλας Σπυρίδων βραβευμένος ναυτομοντελιστής μέλος κριτικής επιτροπής της IPMS Ελλάδος