Αυτή η ιδέα προέκυψε από την ανάγκη να διαθέσω το χρόνο σε κάτι άλλο από το να βάφω ένα-ένα κάθε μακαρά και κάθε μπιγότα. Βέβαια η επιλογή είναι δική σας αλλά δείτε την πρόταση μου.

Βασικό συστατικό για την κατασκευή ενός νέου μοντέλου, είναι να έχουμε τα ναυπηγικά κατασκευαστικά του σχέδια διαθέσιμα.

Για όσους έχουν ήδη πειραμματισθεί, θα έχουν ενδεχομένως διαπιστώσει ότι ενώ οι βασικές διαθέσιμες τομές (νομείς) που προσδιορίζονται στο σχέδιο προσώψεων του ναυπηγικού κατασκευαστικού σχεδίου... 

Ανοίγω αυτό το θέμα με στόχο να καλύψουμε έως ένα βαθμό το κενό που ενδεχομένως υπάρχει σε αρκετούς φίλους μας σχετικά με το ναυπηγικό κατασκευαστικό σχέδιο, αλλά και να ανατρέχουμε στο περιεχόμενο της ενότητας αυτής, όταν χρειάζεται.

Πολλοί φίλοι που θέλουν να κατασκευάσουν Ελληνικά σκαριά από σχέδιο, (τουλάχιστον σχέδια γάστρας είναι πλέον προσβάσιμα μέσω σχετικής βιβλιογραφίας), συναντάνε κάποιο πρόβλημα στην μοντελιστική τροποποίηση - μεταφορά του. 

Υπάρχουν φορές όπου στην απόδοση λεπτομερειών η κλίμακα απαιτεί την τοποθέτηση πολύ μικρών καρφιών και μήκους κάτω από 5mm. Επειδή δεν είμαι σίγουρος πως μπορούν να βρεθούν σε μοντελιστικά καταστήματα ή να τα φτιαχτούν χωρίς κόπο και χρόνο, υπάρχει μία λύση που μας παρέχει πολλά καρφάκια κάτω από 5mm, εύκολα και με πολύ μικρό κόστος σε σχέση και με την ποσότητα.

Θα έχετε προσέξει πως σε κάποια σημεία της ιστιοφορίας των πλοίων (παλαιών και κάποιων σημερινών), υπάρχουν κάποιες κατασκευές που θυμίζουν σφουγγαρίστρα.

Η Ροδάντζα είναι ένα μεταλλικό (σήμερα και πλαστικό) αυλακωτό εξάρτημα σε σχήμα στρογγυλό ή σταγόνας, που τοποθετείται μέσα σε μία θηλιά σχοινιού ή συρματόσχοινου για να βοηθήσει στον σχηματισμό αυτής, αλλά κυρίως για να προστατέψει από την τριβή συνδεόμενα ναυτικά εξαρτήματα.

Σίγουρα οι προχωρημένοι μοντελιστές θα έχουν έλθει αντιμέτωποι με την πρόκληση της κατασκευής ναυτικών κλειδιών στα μοντέλα τους. Για τους νεοεισερχόμενους αναφέρομαι στο ναυτικό αντικείμενο που έχει το σχήμα του κεφαλαίου "Ω" ή και «U». Το ναυτικό κλειδί εκτός από αληθοφάνεια, διευκολύνει αρκετά σε πολλές περιπτώσεις πρόσθεσης στοιχείων εξαρτισμού.

Παρακάτω περιγράψω μία μέθοδο κατασκευής πανιών που επιλέγω να ακολουθώ στα μοντέλα μου. Υπάρχουν σίγουρα και καλύτερες, αλλά κατέληξα σε αυτή μετά από πολύ ράψιμο στο χέρι αλλά και αρκετούς άλλους πειραματισμούς.

Ως ναυτομοντελιστής εδώ και αρκετά χρόνια, συνεχίζω να βλέπω ότι το ζήτημα ενός ευκολότερου τρόπου φίμωσης (πατροναρίσματος) μπιγοτών-μακαράδων, συνεχίζει να είναι το πιο επιθυμητό.

Μερικές φορές η κλίμακα του μοντέλου που δουλεύουμε δεν μας επιτρέπει τη διαμόρφωση κοτσανέλων από ξύλο, οπότε μία εναλλακτική λύση είναι το μέταλλο. Αν όμως πάλι δεν υπάρχει η δυνατότητα δημιουργίας κοτσανέλων με συγκόλληση μεταλλικών τμημάτων, τότε...

1. Σε ένα έτοιμο πανί μοντέλου (με απεικόνιση των φύλλων με γαζί ή μολύβι) από μία άκρη της μούδας και από το πρώτο φύλλου του πανιού αρχίζουμε με μια βελόνα να περνάμε την κλωστή ή το σπάγκο (κομμάτια του τα οποία θα αποτελέσουν τα τσαμαντάλια) πάνω - κάτω και στην μέση κάθε φύλλου.

Ανάλογα με την κλίμακα του μοντέλου που κατασκευάζουμε, παίρνουμε ένα ξύλινο κύλινδρο και κόβουμε φέτες που θα αποτελέσουν τις μπιγότες. Με μία απλή βοηθητική κατασκευή (βλ. παρακάτω φωτογραφία) ανοίγουμε τις τρύπες πάνω σ' αυτές.

Παίρνουμε σύρμα ή πετονιά στην διάμετρο που μας ενδιαφέρει και τυλίγουμε γύρω του κλωστή για όσο μήκος θέλουμε να έχουν συνολικά όλα τα φιμώματα που θα φτιάξουμε. Στη συνέχεια την καλύπτουμε με κόλλα για ξύλα.

Όταν θέλουμε να τοποθετήσουμε τις μπιγότες πάνω στο παραπέτο (σε περίπτωση αναπαράστασης αρκετά παλαιού σκαριού συνηθέστερα Περάματος με ξαρτόριζες κυλινδρικές) και να αποφύγουμε το τρύπημα και πέρασμα των ξαρτόριζων από την κουπαστή προτείνεται η παρακάτω μέθοδος.

Το ομοίωμα αναπαριστά ένα Αιγαιοπελαγίτικο σκάφος πρωτοκυκλαδικής περιόδου (2800 - 2300 π.χ.) και βασίζεται σε παραστάσεις πάνω σε τηγανόσχημα σκεύη από τη Χαλανδριανή Σύρου.

Κατασκευαστικό μοντέλο αρχαίας πενηντοκόρου.Το μοντέλο κατασκευάστηκε για λογαριασμό του Δήμου Βόλου και υπό την καθοδήγηση του Ινστιτούτου Αρχαίας Ναυπηγικής & Τεχνολογίας ΝΑΥΔΟΜΟΣ.

Κατασκευαστική προσέγγιση πλοίου, εικόνα του οποίου αποτελεί μέρος ολόκληρου στόλου πλοίων αποτελουμένου από επτά μεγάλα πλοία και τρείς λέμβους σε σχήμα ημισελήνου, σε έγχρωμη τοιχογραφία που ανακαλύφτηκε το 1974 κατά την διάρκεια ανασκαφών στη Θήρα σε μιά οικία. Το πλοίο είναι Μινωϊκό. Το καλύτερα διατηρημένο πλοίο στη τοιχογραφία είναι μήκους 50 εκ και φέρει 21 κωπηλάτες από κάθε πλευρά. Με βάσει αυτό προκύπτει ότι το μήκος του ήταν από 36 έως 37 μετρα περίπου και ο ιστός 4,15 μέτρα από το κατάστρωμα.

Ομοίωμα του πλοίου της Κερύνειας. Φορτηγό εμπορικό πλοίο το οποίο ναυπηγήθηκε γύρω στο 380 π.Χ. Ταξίδευε στην περίοδο των υστεροκλασικών χρόνων και συνέχισε να ταξιδεύει στα χρόνια του Μ. Αλεξάνδρου και για αρκετά χρόνια μετά από αυτόν. 

Αντίγραφο του πλοίου της Κερύνειας το οποίο ναυπηγήθηκε γύρω στο 380 π.Χ. ενώ βυθίστηκε έξω από την Κυρήνεια της Κύπρου όταν μετέφερε 404 αμφορείς με κρασί και λάδι, σακιά με αμύγδαλα και 29 μυλόπετρες. Το μοντέλο βασίσθηκε σε σχέδια από το βιβλίο Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Texas και την έκδοση με τίτλο THE ADVENTURE OF THE SEA.

Αντίγραφο του πλοίου της Κερύνειας. Φορτηγό εμπορικό πλοίο το οποίο ναυπηγήθηκε γύρω στο 380 π.Χ. Ταξίδευε στην περίοδο των υστεροκλασικών χρόνων και συνέχισε να ταξιδεύει στα χρόνια του Μ. Αλεξάνδρου και για αρκετά χρόνια μετά από αυτόν. Βυθίστηκε έξω από την Κυρήνεια της Κύπρου όταν μετέφερε 404 αμφορείς με κρασί και λάδι, σακιά με αμύγδαλα και 29 μυλόπετρες.

Αντίγραφο του πλοίου της Κερύνειας. Φορτηγό εμπορικό πλοίο το οποίο ναυπηγήθηκε γύρω στο 380 π.Χ. Ταξίδευε στην περίοδο των υστεροκλασικών χρόνων και συνέχισε να ταξιδεύει στα χρόνια του Μ. Αλεξάνδρου και για αρκετά χρόνια μετά από αυτόν. Βυθίστηκε έξω από την Κυρήνεια της Κύπρου όταν μετέφερε 404 αμφορείς με κρασί και λάδι, σακιά με αμύγδαλα και 29 μυλόπετρες. Υλικό κατασκευής: Πεύκο Μέθοδος κατασκευής: "Shell first" με τη μέθοδο της μόρσας. 

Κατάφραχτη τριήρη εποχής Κίμωνος του 5ου αιώνα π.X. Αντίγραφο της Αθηναϊκής τριήρους 'ΟΛΥΜΠΙΑΣ' του πολεμικού ναυτικού.

Κατάφραχτη τριήρη εποχής Κίμωνος του 5ου αιώνα π.X. Αντίγραφο της Αθηναϊκής τριήρους 'ΟΛΥΜΠΙΑΣ' του πολεμικού ναυτικού.

Κατάφραχτη τριήρη εποχής Κίμωνος (460 π.X.) Αντίγραφο της Αθηναϊκής τριήρους 'ΟΛΥΜΠΙΑΣ' του πολεμικού ναυτικού.

Κατάφραχτη τριήρη εποχής Κίμωνος (460 π.X.) Αντίγραφο της Αθηναϊκής τριήρους 'ΟΛΥΜΠΙΑΣ' του πολεμικού ναυτικού. Το μοντέλο είναι κατασκευασμένο από ξύλο Balsa εκτός από την καρίνα που είναι από ρόκο και τους νομείς που είναι από κόντρα πλακέ θαλάσσης 3 mm. Χρόνος κατασκευής 10 μήνες περίπου. 

Το μοντέλο που παρουσιάζεται αποτελεί ένα Δρόμωνα, βασικού τύπου πλοίου του Βυζαντινού πολεμικού ναυτικού. Ο Δρόμωνας, θεωρείται η εξέλιξη της Αθηναϊκής τριήρους. Όπως και η τριήρης, έτσι και ο δρόμων ήταν ελαφριάς κατασκευής, ανθεκτικός και έφερε αναλόγως του τύπου του, μία ή δύο σειρές κουπιών. 

Αντίγραφο Βυζαντινού εμπορικού πλοίου του 7ου αιώνα μ.Χ., αντίγραφο του πραγματικού που βρέθηκε κοντά στην ακτή της Μ.Ασίας, απέναντι από την Κω στο νησάκι του Yassi Ada. 

Αντίγραφο Βυζαντινού εμπορικού πλοίου του 7ου αιώνα μ.Χ., αντίγραφο του πραγματικού που βρέθηκε κοντά στην ακτή της Μ.Ασίας, απέναντι από την Κω στο νησάκι του Yassi Ada. 

Ομοίωμα της γολέτας “Τερψιχόρη”, ίσως το πιο ξακουστό από τα πλοία της ιστορίας κατά τον Ναυτικό Αγώνα της επαναστάσεως του 1821. Το μοντέλο είναι αποτέλεσμα μίας σχεδιαστικής και μοντελιστικής προσέγγισης, βασισμένη σε ιστορική και ναυπηγική έρευνα της εποχής της ναυπήγησής του.

Αντίγραφο του Γαλαξιδιώτικου μπρικιού "ΝΑΥΣΙΚΑ". H κατασκευή του μοντέλου βασίστηκε σε μελέτη και σχέδια που έγιναν το 1998 από τον Κώστα Δαμιανίδη στο πλαίσιο μιας πρωτοβουλίας φίλων του Γαλαξειδιού, που σκόπευε στην ναυπήγηση ενός Γαλαξειδιώτικου μπρικιού.

Ομοίωμα του ιστορικού μπρικιού με το όνομα ΑΡΗΣ όπου έλαβε ενδοξότατο μέρος στον Αγώνα της ανεξαρτησίας από τον οθωμανικό ζυγό. Είχε ναυπηγηθεί στη Βενετία το 1819 και είχε μήκος 30.5 μέτρα. Τα σχέδια του ΑΡΗ σήμερα πλέον δεν υπάρχουν, αν και από σχετικές πληροφορίες διασώζονταν μέχρι πριν τον τελευταίο μεγάλο πόλεμο. 

Ομοίωμα της νάβας «ΑΧΙΛΛΕΥΣ» που ναυπηγήθηκε στις Σπέτσες το 1812 και ανήκε στην οικογένεια Μπόταση. Είχε μήκος τρόπιδας 38 ναυπηγικούς πήχεις και είχε κοστίσει 209 χιλιάδες γρόσια. Έλαβε λαμπρό μέρος σε πολλές ναυμαχίες του αγώνα. Είναι χαρακτηριστικό το μεγάλο ύψος των καταρτιών καθώς και η μεγάλη επιφάνεια της ιστιοφορίας της.

Τρικάταρτο ιστιοφόρο το οποίο κατασκευαζόταν κυρίως στα Ψαρά. Έπλεε στο Αιγαίο, μέχρι το 1875 σαν πλοίο παράκτιας αστυνομίας με το επίσημο όνομα Λιβυρνίς.

Τρικάταρτο ιστιοφόρο το οποίο κατασκευαζόταν κυρίως στα Ψαρά. Έπλεε στο Αιγαίο, μέχρι το 1875 σαν πλοίο παράκτιας αστυνομίας με το επίσημο όνομα Λιβυρνίς.

Αντίγραφο επαναστατικής Γαλιότας του 18ου αιώνα. Το μοντέλο που παρουσιάζεται είναι απο kit (εμπορίου) και έχουν ανακατασκευαστεί τα πανιά της ενώ έχουν προστεθεί η Γραικοτουρκική σημαία της εποχής και η Υδραίικη επαναστατική.

Ομοίωμα χαρακτηριστικής μορφής εμπορικού καϊκιού που εμφανίζεται σε πολλές φωτογραφίες των αρχών του 19 αιώνα, στην περιοχή του ΒόριοΑνατολικού Αιγαίου.

Η ιδιόμορφη ιστιοφορία του σκάφους, χαρακτηρίζεται από την απλότητα της με τοποθετημένο στη μέση του ένα υψηλό άλμπουρο, με μία κλίση 10-12 μοιρών προς την πρύμνη, χωρίς πρότονο και επίτονο, παρά μόνο τις αντιστηρίξεις απλών ξαρτιών, δύο σε κάθε πλευρά  του. Το μοντέλο φέρει ιστιοφορία μονής ψάθας χωρίς ράντα, και συμπληρώνεται με δύο φλόκους που εκτείνονται από την πλώρη με απλή πρόσδεση σε ένα εύκολα μετακινούμενο μικρό μπαστούνι (πρόβολο).

Κατασκευαστής / Shipbuilder : Γιώργος Μπουζούνης

Το μοντέλο αναπαριστά ένα σκάφος του Βοσπόρου με ιστιοφορία Πέννας με σταύρωση, βασισμένο στις πληροφορίες των βιβλίων «Ελ. Παραδοσιακή Ναυπηγική» του Κ. Δαμιανίδη, και «Last days of masts and sails 1925» του Sir Alan Moore καθώς και στο φωτογραφικά αρχείο του naftotopos.gr.

Η Μπομπάρδα ή Μπομπάρδας πολάκα, ήταν ένα Ελληνικό σκάφος του 19ου και 20ου αιώνα, που οι Έλληνες ναυτικοί και συγγραφείς το ονομάζουν, κοινώς Μπομπάρδα ή Βομβάρδα, μέχρι περίπου την εποχή που τα σκάφη αυτά έπλεαν στις ελληνικές θάλασσες.

Το μοντέλο αναπαριστά σκαρί με γάστρα τρεχαντηριού και ιστιοφορία «Μπομπάρδας Σαμπατιέρας», μία παραλλαγή της ιστιοφορίας «Μπομπάρδας» όπου αντί για «μπούμα» και «φλίσι» στο πίσω κατάρτι, έχουμε «ψάθα».

Ομοίωμα Μπομπάρδας με ιστιοφορία «Πολάκα». Κατασκευασμένο από ξύλο οξιάς, εξολοκλήρου στο χέρι (from scratch) καθώς και όλα τα εξαρτήματά του (καβίλιες, τρύοπα, μακαράδες, φανάρια ,άγκυρες). Χρόνος κατασκευής 510 ώρες.

Αντίγραφο Μπομπάρδας με ιστιοφορία «Πολάκα». 

Αντίγραφο μεγάλου ιστιοφόρου τρεχαντηριού 'Μπομπάρδα - Σαμπατιέρα'. Οι φωτογραφίες έχουν παρθεί από την έκθεση μοντέλων ελληνικών παραδοσιακών σκαριών που διοργανώθηκε στο Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδας το Σεπτέμβριο του 2004.

Αντίγραφο παραδοσιακού σπογγαλιευτικού Μπότη, ένας τύπος μικρού οξύπρυμνου σκάφους που κατασκευάζονταν από τα τέλη του 19ου αιώνα από τους Κουταλιανούς. Οι φωτογραφίες έχουν παρθεί από την έκθεση μοντέλων ελληνικών παραδοσιακών σκαριών που διοργανώθηκε στο Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδας το Σεπτέμβριο του 2004.

Ομοίωμα του γολετόμπρικου «ΕΛΕΝΗ» που ανήκε στην συντεχνία της οικογένειας Βακλαβά ή Μπακλαβά από το Λιτόχωρο Πιερίας. Η οικογένεια εκείνη την εποχή ασχολιόταν με το ναυτεμπόριο, δραστηριότητα που ξεκινούσε από τον 19ο αιώνα μέχρι και το 1970. Η κατασκευή του ομοιώματος βασίσθηκε σε ζωγραφικό πίνακα που απεικονίζει το γολετόμπρικο «ΕΛΕΝΗ» και ο οποίος εκτίθεται σήμερα στο Ναυτικό Μουσείο Λιτόχωρου.

Μέσου μεγέθους εμπορικό σκάφος ιδιαίτερα ισχυρής αρματωσιάς που το έκανε ικανό για μεγάλες ταχύτητες προκειμένου να μεταφερθούν ευπαθή και ιδιαίτερα πολύτιμα φορτία (τσάι, μπαχαρικά αλλά και σκλάβοι).

Η σχεδίασή του άκμασε από τα μέσα του 19ου έως τις αρχές του 20ου αιώνα... την καλύτερη περίοδο των ιστιοφόρων, τόσο στη Μ. Βρετανία όσο και ΗΠΑ αλλά και στη Σύρο, Σκιάθο και Γαλαξείδι.

Αντίγραφο παραδοσιακής αλιευτικής βάρκας, γνωστής ως Χανιώτικη γαϊτα. To μοντέλο κινείται με τηλεκατεύθυνση.

Αντίγραφο παραδοσιακής αλιευτικής βάρκας μήκους 7,5 μέτρων με ιστιοφορία σακολέβας, κατακευασμένη στα Χανιά το 1951 με το όνομα ΠΑΝΑΓΙΑ. 

Αντίγραφο παραδοσιακής αλιευτικής βάρκας μήκους 7,5 μέτρων με ιστιοφορία σακολέβας. Το σκαρί είναι γνωστό ως Χανιώτικη γαϊτα.

Αντίγραφο πραγματικού παραδοσιακού σκάφους Γατζάο με ιστιοφορία Πολάκα, μήκους περίπου 25 μέτρων.