Βυζαντινά καράβια

Categories in Greek

Ναυτικό Λαογραφικό Μουσείο του Δήμου Ιθάκης

Το Ναυτικό Λαογραφικό Μουσείο του Δήμου Ιθάκης, στεγάζεται στο κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, που κατασκευάστηκε τον Νοέμβριο του 1923, δωρεά του Ιθακήσιου εφοπλιστή Γ. Δρακούλη. Διέθετε τρεις ηλεκτρομηχανές και τροφοδοτούσε με ηλεκτρικό ρεύμα το Βαθύ και το Περαχώρι μέχρι το 1967, εκτός από το 1941-1945 όπου οι ξένοι κατακτητές διέκοψαν τη λειτουργία του. 

Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Ζακύνθου

Το Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Ζακύνθου βρίοκεται στην Μπόχαλη, σε μια από τις ωραιότερες και πιο ιστορικές συνοικίες της Ζακύνθου. 

Μιλάνειο Ναυτικό Μουσείο (Ζάκυνθος)

Το Μουσείο βρίσκεται σ' ένα από τα ομορφότερα παραθαλάοσια θέρετρα της Ζακύνθου, το Τσιλιβί. Ιδρυτής του είναι ο ζωγράφος καραβογράφος κ. Αντώνιος Μιλάνος, ο οποίος, μετά από πολυετή μελέτη και έρευνα, ιστοριογράφησε και φιλοτέχνησε την εξελικτική πορεία της Ναυτικής Ιστορίας του Έθνους μας, από το 2.000 π.Χ. έως σήμερα.

Ναυτικό Μουσείου του Δήμου Καλυμνίων

Τo Ναυτικό Μουσείου του Δήμου Καλυμνίων συστάθηκε το 1994. και στεγάζεται στην πρώην Βουβάλειο Ναυτική Σχολή, στο κέντρο του λιμανιού της Πόθιας. Σκοπός της ίδρυσης του ήταν και είναι η διάσωση, διαφύλαξη, συντήρηση και προβολή των τεκμηρίων των επιτευγμάτων των Καλυμνίων στη θάλασσα και ιδιαίτερα στην σπογγαλιεία, στην οποία επιδίδονται για αιώνες.

Ναυτικό Μουσείο θήρας

Με ένα μεγάλο όγκο υλικού, το Ναυτικό Μουσείο θήρας προσπαθεί να τεκμηριώοει για τον επισκέπτη τη ναυτική ιοτορία της Σαντορίνης, ειδικά κατά τη διάρκεια της μεγάλης ακμής της τον 19ο αιώνα, όταν τα σαντορινιά ιστιοφόρα διέσχιζαν όλη την Ανατολική Μεσόγειο, από τη Μαύρη θάλασσα μέχρι την Αίγυπτο, μεταφέροντας είτε θηραϊκή γη για τις ανάγκες της διάνοιξης της διώρυγας του Σουέζ, είτε Visan-to, το ξακουστό σαντορινιό κρασί που για πολλά χρόνια χρησιμοποιούσαν οι ορθόδοξες εκκλησίες της ρώσικης αυτοκρατορίας για τη θεία Μετάληψη.

Ναυτικό Μουσείο Οινουσσών

Το Ναυτικό Μουοείο Οινουσσών ιδρύθηκε ως σωματείο το 1965, με σκοπό να στεγάσει πίνακες του Αριστείδη Γλύκα, μισομόντελα πλοίων, ναυτικά όργανα και καθετί σχετικό με τη σπουδαία ναυτική παράδοση των Οινουσσών. Όλα τα αντικείμενα ανήκαν σε οινουσσιακές οικογένειες, οι οποίες τα δώρησαν στο Μουσείο.

Ναυτικό Μουσείο Αιγαίου

To Ναυτικό Μουσείο Αιγαίου λειτουργεί από το 1985 στη Μύκονο. Σκοπός του Μουσείου είναι η μελέτη, διατήρηση και προβολή της ελληνικής ναυτικής ιστορίας και παράδοσης. Τον Δεκέμβριο του 1987 ο Ιδρυτής και Πρόεδρος του Δ.Σ., οαείμνηστος Μυκονιάτης Γεώργιος Δρακόπουλος, τιμήθηκε για την ίδρυση του Μουσείου με το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών.

Ναυτικό Μουσείο Κρήτης

Το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης βρίσκεται οτην είσοδο του ιστορικού φρουρίου «Φιρκάς» στα Χανιά, το οποίο κατασκευάσθηκε επί Ενετοκρατίας (1204-1669). Ιδρύθηκε το 1973. Σκοπό έχει την προβολή της ναυτικής ιστορίας της Ελλάδας και ιδιαίτερα της Κρήτης καθώς και την καλλιέργεια της αγάπης προς το θαλάσσιο στοιχείο ως πηγή ζωής και εθνικού μεγαλείου.

Ναυτικό Μουσείο του Γαλαξειδίου

Tο Μουσείο φιλοξενεί μια από τις σημαντικότερες συλλογές οργάνων ναυσιπλοΐας (εξάντες, οκτάντες, χρονόμετρα, δρομόμετρα, πυξίδες, κ.α.), ημερολογίων καραβιών και εγγράφων. Ανάμεσα τους και το σπουδαιότερο ίσως έκθεμα του Μουσείου, το «Χρονικό του Γαλαξειδίου», ένα από τα σημαντικότερα μεταβυζαντινά χειρόγραφα, που αφηγείται την ιστορία του Γαλαξειδίου από τον 10ο έως και τον 18ο αιώνα.

Ναυτικό Μουσείο της Ελλάδας

Το Ναυτικό Μουοείο της Ελλάδος ιδρύθηκε το 1949, με πρωτοβουλία μιας ομάδας διακεκριμένων προσώπων του ναυτικού και πνευματικού κόσμου της εποχής . Στα εγκαίνια του πρώτου κτιρίου στην Οδό Μουτσοπούλου 18, το1955, εκτέθηκαν τα κειμήλια της Ελληνικής Ναυτικής Ιστορίας και Παράδοσης, τα οποία είχαν αρχίσει ήδη να συλλέγοντα στη Μσσαλία της Γαλλίας και στο Αλικάντε και Μάλαγα της Ισπα­νίας.

Μουσείο Ναυτικής Παράδοσης και Σπογγαλιείας Ν. Κούταλης

ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΙΟΥΛΙΟΥ έγιναν τα εγκαίνια ενός νέου θεματικού Μουσείου στο ακριτικό νησί της Λήμνου. Στο Μουσείο Ναυτικής Παράδοσης και Σπογγαλιείας Νέας Κούταλης παρουσιάζεται η ναυτική παράδοση των κουταλιανών και ιδιαίτερα η σπογγαλιεία τους, μαζί με αρχαία αντικείμενα που προέρχονται κυρίως από ναυάγια.

Σχετικά με εμάς

Ο σχεδιασμός, η δημοσίευση και η συντήρηση αυτού του ιδιωτικού διαδικτυακού τόπου, αποτελεί τη φυσική προέκταση της αγάπης και του θαυμασμού όλων των συμμετεχόντων για την αρχαία αλλά και τη σύγχρονη παραδοσιακή ναυπηγική ιστορία της Ελλάδας και φυσικά τον μοντελισμό και τη τέχνη γενικότερα. Η προσφορά εκθεμάτων προς προβολή, και διάθεση ενημερωτικού και εκπαιδευτικού υλικού, ενδυναμώνει το κύριο κίνητρό μας για την ανάπτυξη και συντήρηση του ναυτότοπου λαμβάνοντας υπόψη ότι αναφέρεται σε ένα πολύ σημαντικό και ενδιαφέρον μέρος της μεγάλης αλλά και της παγκόσμια αποδεκτής ναυπηγικής μας ιστορίας και παράδοσης.

Η δημιουργία του, έχει ως στόχο την προβολή εκθεμάτων με μία όσο ποιο τεκμηριωμένη, πλήρη και σωστή ενημέρωση των επισκεπτών, με κείμενα και φωτογραφίες, αναφορικά με αυτό το κομμάτι της ελληνικής ιστορίας που λίγο-πολύ όλοι οι Έλληνες διατηρούμε κάποιες ζωντανές αναμνήσεις του πρόσφατου παρελθόντος, αλλά και έναν αναμφισβήτητο πανάρχαιο δεσμό.

Η ύπαρξη και η συντήρηση του διαδικτυακού ναυτότοπου δεν έχει εμπορικό χαρακτήρα. Οι εμπορικές ανησυχίες και προσδοκίες ανήκουν στο κάθε ένα συνεργαζόμενο ή συμμετέχοντα ξεχωριστά και μεμωνομένα. Οι στόχοι του ναυτότοπου πρακτικά θα μπορούσαν να είναι παρα πολλοί. Αυτοί, οι βασικότεροι, που προσδιορίζουν και τη γενική του κατεύθυνση, είναι:

  • Η προβολή και ενημέρωση του κόσμου, αναφορικά με την αρχαία αλλά και τη σύγχρονη παραδοσιακή ξυλοναυπηγική στην Ελλάδα μέσα από μοντέλα / ομοιώματα και άλλα σχετικά έργα τέχνης καθώς και τα στοιχεία που τα τεκμηριώνουν.
  • Η συνεχής ποιοτική διεύρυνση του πλήθους των εκθεμάτων ώστε να καλύπτονται όλες οι εποχές και τα είδη των ξύλινων σκαριών που αποτελούν μέρος της ναυπηγικής ιστορίας της Ελλάδας, πάντα με γνώμονα την πιστότητα του αντιγράφου και σύμφωνα με τα διαθέσιμα ιστορικά στοιχεία
  • Η συνεργασία με κρατικούς ή/και ιδιωτικούς φορείς με την συμμετοχή δημιουργών σε σχετικές διοργανώσεις όπως εκθέσεις κ.λ.π. όταν αυτό είναι εφικτό.
  • Η λειτουργία ενός διαδικτυακού κέντρου επικοινωνίας με (μοντελιστές και μη) που διακατέχονται απο τα ίδια ή και παρόμοια συναισθήματα.

Τα καϊκέλια της Λέσβου

TheophilosΑγαπητοί φίλοι μετά από πρόσκληση του ιστοτόπου Lesvosoldies.gr ο συνεργάτης μας Θανάσης Γιαννίκος επιχειρεί μία προσπάθεια ερμηνευτικής θέασης φωτογραφιών, από την ναυτική παράδοση της Μυτιλήνης.

 

 

 

Ζαγοριανά Καράβια

Book-Kapaniaris

                     
Αγαπητοί φίλοι ο πολιτιστικός φορέας «Μαγνήτων Κιβωτός-Εκδοτική Δημητριάδος» στο πλαισίου του θεματικού έτους: "Μάγνητες και ο πολιτισμός της θάλασσας" κυκλοφορεί την έκδοση δύο βιβλίων για τη ναυτιλία της Μαγνησίας και σε πολυτελή κασετίνα.
Πρόκειται για ένα ημερολόγιο για το 2015 με τίτλο "Μάγνητες και ο πολιτισμός της θάλασσας» καθώς και της 360 σελίδων έκδοσης με τίτλο "Ήρθαν τα καράβια τα Ζαγοριανά» με συγγραφείς τον Αλέξανδρος Καπανιάρη και Νίκο Τσούκα.

 

Θαλασσινά καϊκια & βάρκες του τόπου μας

Θαλασσινά καϊκα & βάρκες του τόπου μαςΑλήθεια, θα θέλατε να δείτε με μια λαογραφική και διαφορετική αισθητική ματιά, τα πιο γνωστά παραδοσιακά ξύλινα καΐκια και βάρκες των θαλασσών του τόπου μας;

Να μάθετε εκτός από το σχήμα των καϊκιών μας, την αρματωσιά τους, τον τόπο και τον τρόπο που τα έχτιζαν, τα αγαθά που μετέφεραν, για ποιο είδος ψαρέματος τα χρησιμοποιούσαν, σε τι θάλασσες έπλεαν;

 

Λεξικό Ναυτικών Όρων

A  
Ακάτιος ιστός Ο πρώτος (από την πλώρη) ιστός. (βλ. Τουρκέτο )
Ακράπι Δεύτερη καρένα ή στείρα ή ποδόστημα . Σε μικρότερα σκάφη, αποτελεί το καμπύλο ενισχυτικό ξύλο πάνω από τη σύνδεση του ποδοστήματος με την καρένα. Σε μεγάλα ξύλινα καράβια ονομάζεται και σκορπιός της στείρας όπως υπάρχει και ο σκορπιός του ποδοστάματος
Ακρόπρωρο Ξύλινη (κυρίως) διακοσμητική παράσταση συνήθως γυναικείας μορφής που τοποθετούνταν στο πιο ψηλό σημείο του ταλιαμά στην πλώρη του σκάφους.
Άλμπουρο Κατάρτι, ιστός
Αμπάρι Ο εσωτερικός χώρος ενός πλοίου που προορίζεται για φορτία και βρίσκεται ανάμεσα στο χαμηλότερο κατάστρωμα και τη σεντίνα (χώρος της σαβούρας).
Αναβάθρα Συνδυασμός σχοινιού και ξύλινων βαθμίδων ως χρήση κλίμακας, κοινώς ανεμόσκαλα.
Αντένα Κάθε οριζόντιος ( αναρτώμενος ) ιστός στον οποίο δένονται τα Ιστία .
Αντλία-ες Χειροκίνητες μηχανικές κατασκευές με σκοπό την άντληση των υδάτων από τα κατώτερα τμήματα του σκάφους (σεντίνα).
Αρμαδούρα Ξύλινο πλαίσιο (ράφι) τοποθετημένο εσωτερικά καθ' όλο το μήκος του παραπέτου ή μόνο εκατέρωθεν των καταρτιών όπου τοποθετούνται οι καβίλιες και προσδένονται διάφορα σχοινιά.
Ασός Λούκι που διαμορφώνεται στο πάνω μέρος της καρένας για να δεχθεί τα πρώτα μαδέρια του πετσώματος.
   
Β  
Βαθυκά Το μεγαλύτερο βύθισμα του σκάφους στο νερό.
Βαρούλκο - Βίτσι Κάθε είδους μηχανή - μηχανισμός με τον οποίο σηκώνουμε μεγάλα βάρη.
Βελαστράλι - Βελαστράλια Τα ιστία ανεπτυγμένα ανάμεσα τους ιστούς - κατάρτια και κατά τον άξονα του πλοίου από πρώρα προς πρύμνη.
   
Γ  
Γάμπια Το δεύτερο, επάνω από το κατάστρωμα και πάνω από τη μαΐστρα του μεγάλου καταρτιού
Γάμπια μικρή Το μικρό πανί της γάμπιας του καταρτιού του τουρκέτου ή του μοναδικού καταρτιού στην περίπτωση των κότερων.
Γάστρα Το υποθαλάσσιο μέρος του σκάφους. Συνηθίζεται για όλο το σύνολο του σκαριού εκτός καταστρώματος και αρματωσιάς.
Γιακάς Η πάνω ακμή (δίπλωμα) του πανιού
Γραντί (ή λώμο) Κάβος-σχοινί ή ραμμένη σάγουλα περιμετρικά στο πανί για την ενίσχυση τους.
   
Δ  
Διάκι (βλ. Λαγουδέρα )
Δόλωνας ή γάμπια Τετράγωνο πανί που δένεται στον ιστό της μαΐστρας πάνω από τη μαΐστρα. Από αυτό παίρνει το όνομα του ο άξονας ή το κομμάτι του σύνθετου καταρτιού που το συγκρατεί (ιστός γάμπιας ή δόλωνα).
Δοράτιο Η δοκός που αναπτύσεται στα άκρα των αντενών για την στήριξη των παριστίων (κουρτελατσών)
Δρύφρακτο Είδος ξύλινου παραπέτου. Παλαιότερα κατά μήκος του δρύφακτου τοποθετούνταν οι ασπίδες, ενώ αργότερα το σημείο αυτό ήταν ο χώρος για τους μπράντες των ναυτικών και αποτελούσε προστατευτικό κάλυμμα για την ώρα τους μάχης.
   
Ε  
Εξαρτισμός Ο συνολικός αριθμός των ιστών και ιστίων του πλοίου.
Επίδρομος Τραπεζοειδής τύπος πανιού που κρεμάται στο πάνω μέρος του σε μια κεραία, η οποία συγκρατείται στο κατάρτι (πικι) και στο κάτω μέρος του δένεται στην ράντα. Ονομάζεται και «Μπούμα».
Επίστεγο (κάσσαρο) Στα παλαιά ιστιοφόρα, υπερυψωμένο μέρος του καταστρώματος μεταξύ του ψηλότερου σημείου τους πρύμνης και του ιστού της μαΐστρας (που βρίσκεται στο κέντρο του πλοίου) στο οποίο τοποθετούνταν κατά κανόνα οι κοιτώνες των αξιωματικών.
Επιστήλιο α.Τετράγωνο πανί δεμένο επάνω από αυτό του τρίγκου και β.το μικρό κατάρτι που αντιστοιχεί σε αυτό.
Επίτονοι Ξάρτια των επιστήλιων
Εσωτρόπιο (σωτρόπι)

α. Δεύτερη εσωτερική καρίνα που τοποθετείται ως ενίσχυση τους κύριας.
β. Διαμήκης ενίσχυση που δένει τις "έδρες" των στραβόξυλων με την καρίνα του σκάφους, με περαστές βίδες ή τζαβέτες. (Στ. Γ. Ψαθέρης - Παραδοσιακή & Σύγχρονη Ναυπηγοξυλουργική)

   
Ζ  
Ζυγόν (καμάρι) Κυρτό δομικό στοιχείο που στηρίζει το κατάστρωμα (στα μικρότερα πλοία, αποκλειστικά το επάνω κατάστρωμα) και συνδέει μεταξύ τους τα τοιχώματα.
Ζωνάρι Μαδέρι του πλευρικού πετσώματος ακριβώς κάτω από τη τρυπητή (λέγεται και ζωστήρας ή τσάπα ή αστάρι). Συνήθως ομοίως αποκαλείται η εξωτερική καμπύλη επιφάνεια τους κουπαστής και του τρυπητού.
   
Θ  
Θαιροί Τα αρσενικά βελόνια με τα οποία το πηδάλιο τους πλοίου στηρίζεται στην πρύμνη.
Θωράκιο ιστού (βλ. Κόφα )
   
Ι  
Ίσαλος γραμμή Η γραμμή που χαράζεται τους πλευρές τους πλοίου, συνήθως στο ύψος όπου αυτές εφάπτονται με την επιφάνεια τους θάλασσας - Το ίχνος της γραμμής που αφήνει η θάλασσα στα πλευρά τους ακίνητου σκάφους.
Ιστίο Το πανί
Ιστίο πρυμνιό Το πιο χαμηλό από τα τετράγωνα πανιά που είναι δεμένα στον ιστό τους μετζάνας.
Ιστοπέδες Το σύνολο των κομματιών τα οποία συνδεόμενα αφήνουν ανάμεσα τους και την διάβαση του καταρτιού από το κατάστρωμα.
Ιστός ή κατάρτι Κάθε κατάρτι διακρίνεται με βάση την κατά μήκος θέση (ακάτιος ή τουρκέτο , τους μαΐστρας ή μεγίστης -, τους μετζάνας ) και τα πανιά με τα οποία συνδέεται μέσω των κεραιών, καθώς και με βάση τη διαμόρφωση του (σύνθετο, μονοκόμματο και σαρακηνό, με τετράεδρη κορυφή).
Ιστός κοντραφλόκου Ιστός τοποθετημένος επάνω και προεκτεινόμενος του μπομπρέσου.
Ιστός της μεγίστης ή της μαΐστρας Ιστός τοποθετημένος συνήθως στο κέντρο του πλοίου.
Ιστός τους μετζάνας Το τελευταίο κατάρτι του πλοίου, δηλαδή αυτό που βρίσκεται πιο κοντά στην πρύμνη.
   
Κ  
Καλαφάτισμα Το γέμισμα των σχισμών (ρωγμών) των παλαιών ξύλινων πλοίων, το οποίο πραγματοποιούνταν με ξεφτίσματα από κάβους, στριμμένα και ποτισμένα με πίσσα, στο στάδιο τους τοποθέτησης τους επένδυσης του σκαριού.
Καμάρια (ζυγοί) (Βλ. Ζυγοί )
Καμπούνι (βλ. Πρόστεγο)
Καπόνι Χοντρή ξύλινη κατασκευή με ενσωματομένα ράγουλα (τροχίλους) , τοποθετημένος στην άκρη τους πλώρης, που χρησίμευε για την άρση τους άγκυρας από τη θάλασσα στο κατάστρωμα.
Καρίνα ή καρένα Ανήκει στη δομή των υφάλων του σκάφους και αποτελεί το κατώτερο μέρος τους πλοίου που είναι βυθισμένο στο νερό.
Καρνάγιο Μικρό ναυπηγείο για επισκευές.
Κάσσαρο Το επίστεγο, το πρυμναίο τμήμα τών παλαιών ιστιοφόρων, στεγασμένο με ελαφρό κατάστρωμα, όπου στεκόταν ο κυβερνήτης.
Κατάρτι - Ιστός Κάθε κατάρτι διακρίνεται με βάση την κατά μήκος θέση (ακάτιος ή τουρκέτο , τους μαΐστρας ή μεγίστης -, τους μετζάνας) και τα πανιά με τα οποία συνδέεται μέσω των κεραιών, καθώς και με βάση τη διαμόρφωση του (σύνθετο, μονοκόμματο και σαρακηνό, με τετράεδρη κορυφή).
Κατάρτι μικρό Τμήμα (ολόκληρο ή μέρος αυτού) καταρτιού που βρίσκεται πάνω από τα κύρια κατάρτια του πλοίου. Κάθε μικρό κατάρτι παίρνει το όνομα του από τα πανιά που το αποτελούν.
Κατάστρωμα Το δάπεδο που καλύπτει εξωτερικά το σκαρί κάθε πλοίου.
Καφασωτό Ξύλινο πλέγμα δοκών τιθέμενο επί του καταστρώματος ως οροφή ανοιγμάτων με σκοπό τον αερισμό-φωτισμό εσωτερικών τμημάτων του πλοίου
Κεραία (Βλ. Αντένα )
Κέρας Ξύλινη αντένα που εκτείνεται από την κορυφή του άλμπουρου γνωστότερο και ως πίκι
Κέρκος ή μάτσα Επιμήκης δοκός κάθετη στον ιστό του επίδρομου με κατεύθυνση τους την πρύμνη. Γνωστότερο ως Ράντα
Κινητή περόνη (καβίλια) Στα παραδοσιακά ιστιοφόρα, ο σιδερένιος ή ξύλινος πασσαλίσκος που χρησιμοποιείται για την ένωση των δοκών της επένδυσης.
Κολομπίρι Λαιμός ( τετράγωνο τμήμα ) του ιστού.
Κοντραφλόκος Ο πιο προωθημένος από τους φλόκους.
Κοράκι Το πάνω μέρος του πλωριού ποδοστάματος ( ψείρα )
Κουβέρτα Κατάστρωμα
Κουντρίνι ή σίπαρος Ελαφρό τετράγωνο ιστίο που βρίσκεται πάνω από τον παπαφίγκο . Χρησιμοποιείται όταν ο άνεμος είναι ασθενής ή μέτριος.
Κουντρίνι πρυμναίο Το ξεδιπλωμένο τετράγωνο πανί πάνω από τον πίσω παπαφίγκο, δηλαδή το πανί που στο πρυμναίο κατάρτι βρίσκεται πάνω από την πίσω πάνω γάμπια ή την πίσω κάτω γάμπια.
Κουντρίνι πρωραίο Το ξεδιπλωμένο τετράγωνο πανί πάνω από τον μπροστινό παπαφίγκο, δηλαδή το πανί που στο κατάρτι του τριγκέτου βρίσκεται πάνω από την μπροστινή πάνω γάμπια ή την μπροστινή κάτω γάμπια.
Κουντρίνι (Μεσαίο) Το ξεδιπλωμένο τετράγωνο πανί πάνω από το μεσαίο παπαφίγκο, δηλαδή το πανί που στο κατάρτι τους μαΐστρας βρίσκεται πάνω από τη μεσαία πάνω γάμπια ή τη μεσαία κάτω γάμπια.
Κουπαστή Το ανώτερο ύψος των πλευρών μιας βάρκας - πλοίου
Κουρζέτο Καμπύλο επίπεδο δοκάρι στα πλάγια του καταστρώματος που περιβάλει τους νομείς ( τρυπητή ).
Κουρζέτα Ξύλινη κατασκευή δοκών πάνω στο κατάρτι για την αντιστήριξη των επίτονων.
Κουρτελάτσα - Παρίστιο Βοηθητικό πανί με τραπεζοειδές σχήμα, το οποίο τοποθετείται στην άκρη κάθε αντένας για να γίνει εκμετάλευση λιγοστού αέρα.
Κοχλίας -Μάπα Στον εξοπλισμό πλοίων, κάθε δακτύλιος που στερεώνεται στο σκαρί.
Κόφα ή θωράκιο ιστού Ξύλινη πλατφόρμα, αρχικά κυκλική και στη συνέχεια ημικυκλική, τοποθετημένη σχεδόν στην κορυφή των ψηλότερων αξόνων των ιστιοφόρων, υποβασταζόμενη από πλάγιες και εγκάρσιες ράβδους, ώστε να συμβάλλει στη συνολική αντοχή των ιστών, παρέχοντας το απαραίτητο έρεισμα στα ξάρτια των ανώτερων ιστών (επιστηλίων).
Κύτος Κυριολεκτικά είναι ο χώρος ανάμεσα στο κατώτερο κατάστρωμα και στα ύφαλα του πλοίου. Γενικότερα, είναι ο εσωτερικός χώρος τους πλοίου που προορίζεται για το φορτίο.
   
Λ  
Λαγουδέρα ή (Διάκι) Κοντάρι μεγάλης αντοχής με το οποίο στρίβει το πτερύγιο του τιμονιού
Λάντσ(ζ)ο (προπέτεια) Κλίση ή προεξοχή τους πλώρης ή τους πρύμνης, έτσι ώστε το σκάφος να είναι πολύ μακρύτερο στο κατάστρωμα απ' ό,τι στο βυθιζόμενο μέρος.
Λατίνι Τριγωνικό πανί.
   
Μ  
Μαΐστρα ή μεγίστη Όνομα του πιο μεγάλου και πιο χαμηλού πανιού που δένεται στο μεγαλύτερο κατάρτι κάθε πλοίου, στον ιστό της μεγίστης ή μαΐστρας .
Μαντέκια Τα σχοινιά από τα οποία αναρτώνται οι αντένες
Μάσκες Τμήματα των πρόσθιων πλευρών ( πρόσοψης ) του πλοίου
Μέγιστο πλάτος Μέγιστο πλάτος του πλοίου. Τ ο πλάτος του πλοίου συνήθως στο ύψος του μεσαίου νομέα.
Μεγίστη ή Μαΐστρα (βλ. Μαϊστρα)
Μετζάνα ή επίδρομος Το τελευταίο κατάρτι του πλοίου, δηλαδή αυτό που βρίσκεται πιο κοντά στην πρύμνη. Μετζάνα λέγεται και το πρυμνιό πανί στην «Συμιακή Σκάφη»
Μούδα Μέρος του πανιού που μπορεί να μαζευτεί για να μειώσει την επιφάνεια του. Τα μέρη αυτά συνήθως χωρίζονται σε «χέρια», που αριθμούνται σύμφωνα με τη σειρά με την οποία μαζεύονται, δηλαδή με τον τρόπο που γίνεται η βαθμιαία μείωση.
Μουδάρισμα Περιορισμός τους επιφάνειας του πανιού τους ιστιοφόρου, κατά τον οποία τα σχοινιά κάποια μούδας (οριζόντια ενισχυτική σειρά του ιστίου (νεύρο του πανιού), κατά μήκος τους οποίας είναι στερεωμένα μικρά και ελαφρά σχοινιά) Τσαμαντάνια δένονται στη ράντα του πανιού.
Μπιγότες-Τρίοπα Ξύλινες κατασκευές σε διάφορα σχήματα (χρονολογικά) με τρις οπές από τις οποίες ανά ζεύγος , περνώντας διαδοχικά λεπτό σχοινί χρησιμοποιούνται ως εντατήρες στα ξάρτια. Λέγονται και «Καρπούζια».
Μπόμπα Χειροκίνητος οριζόντιος μηχανισμός για το ανέβασμα της άγκυρας συνήθως σε μικρά σκάφη
Μπομπρέσο ή Πρόβολος Κατάρτι πολύ επικλινές ή οριζόντιο, στην ίδια κατεύθυνση του επιμήκη άξονα του σκάφους και εξέχει από την πλώρη των ιστιοφόρων. Πάνω του στηρίζεται και προεκτείνεται το μπαστούνι των φλόκων
Μπουντέλι Βασικό σημείο στήριξης, τοποθετημένο μεταξύ των καταστρωμάτων και, κατ' επέκταση, το εσωτερικό ύψος τους πλοίου, τους μετριέται κάθετα από το ανώτερο στρώμα τους καρίνας έως το χαμηλότερο ζυγό τους μαΐστρας.
Μπουρίνα Συνδυασμός σχοινιών προσδεμένων στα πλευρά τετράγωνων ιστίων με σκοπό την διατήρηση τους σε ανοικτή θέση και αποφυγή καταστροφής των από την πρόσφυση του ανέμου.
Μπρατσόλι Η γωνιακή σύνδεση μεταξύ του σκελετού τους πλοίου και τους επένδυσης.
Μπρούλια Συστολείς για το τέντωμα σχοινιών που στηρίζουν ιστούς και αντένες
Μύομμα-μυόμματα Κατασκευές «δακτυλιδιών» από το ίδιο σχοινί σε διάφορα σημεία της ιστιοφορίας. Συνηθέστερα κατασκευασμένα (από το) στο γραντί και στις γωνίες των ιστίων (με τοποθέτηση ροδάνζας ή όχι) για την πρόσδεση άλλων σχοινιών χειραγώγησης των.(Σκότες)
   
Ν  
Νομέας ή πλευρό ή πόστα Βασικό στοιχείο της εγκάρσιας δομής κάθε ξύλινου σκάφους. Στις ξύλινες κατασκευές αποτελείτο συνήθως από τέσσερα τμήματα σε κάθε πλευρά που ονομάζονταν, από κάτω τους τα επάνω: έδρα νομέα , στραβόξυλο , σκαλμός και στήριγμα .
   
Ξ  
Ξάρτι Καθένα από τα πλευρικά σχοινιά τα οποία χρησιμοποιούνται για την στήριξη του καταρτιού στο πλοίο.
Ξαρτόριζες Μεταλλικές ράβδοι, λάμες, αλυσίδες, πεπλατυσμένοι δακτύλιοι, που χρησιμεύουν στην σταθερή στήριξη των τριόπων (μπιγότων) και κατά συνέπεια των ξαρτιών, στα πλευρά του πλοίου.
   
Π  
Πάγκος Σανίδα τοποθετημένη κάθετα σε ένα σκάφος για να μπορούν να κάθονται οι κωπηλάτες.
Παπαφίγκος 1. Πανί που βρίσκεται πάνω από τη γάμπια . Έτσι ονομάζεται και το αντίστοιχο επιστήλιο (κατάρτι) και η αντένα (κεραία). Το ίδιο ιστίο όταν δένεται στο τουρκέτο (αντί για τον ιστό τους μαΐστρας) ονομάζεται πλωριός παπαφίγκος. 2. Τετράγωνο πανί στα ψηλότερα σημεία του καταρτιού.
Παραπέτο Στηθαίο που αποτελεί την προέκταση των πλευρών του πλοίου μέχρι την κουπαστή.
Παρέλα Η τομή-σημείο σύνδεσης δύο κατασκευαστικών στοιχείων (μαδεριών). Πχ μεταξύ ποδοστάματος και καρίνας
Παρεξάρτιο Καθεμία από τους χοντρές σανίδες που τοποθετούνται οριζόντια εκτός του πλοίου, κατά μήκος των πλευρών, σε αντιστοιχία με τους ιστούς, πάνω τους οποίες στερεώνονται τα ξάρτια (επίτονοι) και τα παταράτσα (παράτονοι).
Παρίστιο (Βλ. Κουρτελάτσες)
Πηδάλιο Όργανο κατεύθυνσης και πλοήγησης οποιουδήποτε πλοίου ή πλεούμενου.
Πίγκος Ιστιοφόρο με τρία σαρακηνά κατάρτια (δηλαδή μονοκόμματα με τετράεδρη κορυφή, που χρησιμοποιούνταν γενικά στα πλοία με πανιά λατίνια), το πλέον πρωραίο εκ των οποίων ήταν πολύ επικλινές τους τα εμπρός.
Πίκι (Βλ.Κέρας)
Πλώρη Το μπροστινό μέρος τους σκάφους.
Πλωριός παπαφίγκος Το ίδιο πανί που βρίσκεται στο κατάρτι του τουρκέτου (και όχι σε εκείνο τους μαΐστρας) ονομάζεται πλωριός παπαφίγκος.
Ποδιά Το άκρο ή η κάτω πλευρά οποιουδήποτε πανιού.
Πρόστεγο ή καμπούνι Το μπροστινό, πλωριό, υπερκατασκεύασμα. Εκεί συγκεντρώνονται οι ναύτες κατά την ώρα των διαλειμμάτων ή μετά την εργασία τους
Ποδόσταμο (πρύμνης - πλώρης) Δομικό στοιχείο στο οποίο καταλήγει το σκάφος σε κάθε του άκρη. Μπορεί να είναι ίσιο ή καμπύλο.
Πόστα (βλ. Νομέας )
Πρόβολος (βλ. Μπομπρέσο )
Προτονίδα Χαμηλό προΐστιο ιστιοφόρου, το οποίο χαρακτηρίζεται ανάλογα με τη θέση του (προτονίδα του τουρκέτου, του ακάτιου ιστού κ.λπ.). Προτονίδα του τουρκέτου (ακάτιου ιστού) ή σταντζιέρα Ο χαμηλότερος και ο πιο συμπτυγμένος φλόκος.
Πρύμνη Το πίσω μέρος τους σκάφους.
Πρυμναίο κουντρίνι (βλ. Κουντρίνι πρυμνιό)
Πρυμνιό ιστίο (βλ. Ιστίο πρυμνιό)
Πρωραίο κουντρίνι (βλ Κουντρίνι πρωραίο)
Πτερύγιο πλοήγησης Μεγάλο κουπί τοποθετημένο πλευρικά που χρησιμοποιείται για την πλοήγηση του σκάφους. Το στοιχείο αυτό το βλέπουμε συνήθως στα αρχαία σκαριά.
   
Ρ  
Ράντα Η ξύλινη οριζόντια δοκός πάνω στην οποία δένεται το κάτω μέρος του τραπεζοειδούς ιστίου η «Μπούμα». Συνηθίζεται να αναφέρεται και το ιστίο «Μπούμα» ως «Ράντα».
   
Σ  
Σακολέβα Τραπεζοειδές πανί , τοποθετημένο δηλαδή στο κατάρτι που υποστηρίζεται από μια διαγώνια δοκό (γνωστή ως σταλίδα ή κοντάρι).
Σεντίνα Εσωτερικό κάτω μέρος του καραβιού, όπου συνήθως τοποθετείται η σαβούρα και συγκεντρώνονται τα βρόμικα νερά.
Σίπαρος (βλ. Κουντρίνι )
Σκαλιέρα Τραβέρσα από λινάτσα ή μέταλλο, στερεωμένη στα ξάρτια, που έχει τη λειτουργία τους σκάλας για την αναρρίχηση στα κατάρτια του πλοίου.
Σκαλμός 1. Κεντρικό στοιχείο του πλευρικού νομέα , που βρίσκεται μεταξύ του στραβόξυλου και του στηρίγματος.
Σκαρί Το σύνολο των κατασκευών που αποτελούν το σώμα οποιουδήποτε πλοίου ή σκάφους.
Σκαρμός Καβίλια, κατά κανόνα από ξύλο, στερεωμένη πάνω στην αρμαδούρα του πλοίου ή την κουπαστή βάρκας , και η οποία, βοηθά στο δέσιμο σχοινιών ή την κοπηλασία
Σκάτσα Μέρος τους κατασκευής του σκαριού πάνω στο οποίο τοποθετείται και σφηνώνεται η βάση του καταρτιού.
Σκορπιός Εσωτερικό ξύλο το οποίο συγκρατεί τη καρίνα και το ποδόσταμο της πρύμνης
Σκότα Σχοινί που χρησιμοποιείται για το τέντωμα τους την πρύμνη των κάτω άκρων των πανιών.
Στάντζος Καραβόσκοινο το οποίο, καθώς είναι στερεωμένο στο κατάστρωμα, και στηρίζει τον ιστό εντός πλοίου από τη μεριά τους πλώρης. (Βλ και Στράλι)
Στήριγμα Το τελευταίο στοιχείο του πλευρικού νομέα
Στείρα (βλ. Καρίνα )
Στραβόξυλο Το πρώτο κομμάτι, που συνήθως είναι πιο καμπύλο από τα άλλα, που παρεμβάλλεται σε κάθε πλευρό μεταξύ τους έδρας του νομέα και του σκαλμού .
Στράλια Tα σχοινιά (ή τα συρματόσχοινα) που στερεώνουν τους ιστούς κάθε ιστό του πλοίου από την πλώρη. Τα βοηθητικά ιστία που ήταν στερεωμένα επάνω τους πήραν το όνομα τους από τα στράλια ως βελαστράλια.
Στρωμάτσα Είναι οι βιομηχανικές πλέον κατασκευές (μπαλονάκια) που σε διάφορες μορφές προστατεύουν τα σκάφη από κτυπήματα είτε μεταξύ τους είτε με την αποβάθρα. Παλαιότερα ήσαν αυτοσχέδιες κατασκευές όπου οι ναυτικοί μέσα σε ένα «δίχτυ» έβαζαν άχρηστα σχοινιά και άλλα μαλακά υλικά και σχημάτιζαν ένα «στρώμα» για αυτήν την προστασία.
Σύνολο αγομένων Κάθε σχοινί ή ακροσχοίνι που χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό των ιστίων και των κινητών μερών των ιστών και ως εκ τούτου μετατοπίζεται, χαλαρώνεται (αμολιέται) ή τεντώνεται (τεζάρεται) κατά τη διάρκεια των ελιγμών του πλοίου.
Συστολείς Σχοινιά προσδεδεμένα σε διάφορα σημεία των ιστίων με σκοπό το μάζεμα των ιστίων όταν αυτά είναι ανεπτυγμένα.
Σφονδύλια-καρύδια Ξύλινα σφαιρίδια διαπερατά από το σχοινί της τρότσας που βοηθούν στην ελεύθερη περιστροφή της αντένας πάνω στον ιστό μειώνοντας τις τριβές.
   
Τ  
Ταλιαμάς Το μπροστινό μέρος του ποδόσταμου της πλώρης που βρίσκεται στην περιοχή της ίσαλου γραμμής και σκίζει το νερό κατά την πλοήγηση.
Ταμπούκι (ο) Μικρή υπερκατασκευή (καταστρώματος) για την κάλυψη των εξόδων από τις σκάλες που οδηγούσαν από τα κατώτερα επίπεδα στο άνω κατάστρωμα .
Τεσταμόρος ή Τεσταντεμόρος Μεταλλικό Στοιχείο ένωσης και σύνδεσης τμημάτων των ιστών που συνήθως αποτελείται από δύο δαχτυλίδια περασμένα και στερεωμένα το ένα μέσα στο άλλο. Στο πρυμναίο κυκλικό δακτυλίδι, περνιέται το άνω άκρο (η λεγόμενη καλόμπα) του κάτω τμήματος του ιστού, ενώ στο πρωραίο τετράγωνο δακτυλίδι, τοποθετείται το κάτω άκρο του άνω τμήματος.
Τζένοα Μεγάλο μπροστινό πανί που αντικαθιστά το μικρότερο φλόκο και παρέχει μια πολύ μεγάλη αύξηση στην επιφάνεια των πανιών. Όπως ο φλόκος, συνδέεται με το μπροστινό συρματόσχοινο το οποίο κρατά ψηλά τον ιστό (πρότονος).
Τζιρούνι Το διογκωμένο μέρος του κονταριού ενός κουπιού, η λαβή, που βρίσκεται στην άκρη που κρατάει ο κωπηλάτης.
Τουρέλο Το κατώτερο σανίδο ή μαδέρι του πετσώματος που στηρίζεται μέσα στον ασσό. (Στ. Γ. Ψαθέρης - Παραδοσιακή & Σύγχρονη Ναυπηγοξυλουργική)
Τουρκέτο ή Τρίγκος Ο πρώτος (από την πλώρη) ιστός.
Τρίγκος ή Τουρκέτο Ο πρώτος (από την πλώρη) ιστός.
Τρότσα ανάρτηση - συναρμογή ή Αγκοίνη Μηχανισμός σύνδεσης με συναρμογή ή ανάρτηση που ενώνει τους ιστούς τις κεραίες, τις μπούμες και τα πίκια, δηλαδή όλα τα στοιχεία που εκτελούν περιστροφικές κινήσεις.
Τρόχιλος - Μακαράς Στη ναυτική ορολογία, η τροχαλία με ένα ή περισσότερα καρούλια.
Τρυπητή (βλ. Κουρζέτο )
Τσατάλα Το πίσω τμήμα της ράντας που αποτελείται από δύο παράλληλους διαμορφωμένους πασσάλους σχηματίζοντας υποδοχή σχήματος «Υ» για το κατάρτι.
Τσαμαντάνια Μικρά σχοινάκια διαπερατά πάνω στην μούδα του πανιού τα οποία δένουν το πανί στην ράντα κατά το μουδάρισμα.
   
Υ  
Ύφαλα Το βυθισμένο μέρος του σκάφους κάθε πλοίου.
Ύψος της κατασκευής (ή του σκάφους) Κάθετη απόσταση η οποία, στο σημείο του μέγιστου πλάτους, διαχωρίζει το κατώτερο πλευρό της καρίνας από την ανώτερη επιφάνεια του επάνω καταστρώματος.
   
Φ  
Φέλσα - Φύλλα Καθένα από τα μέρη του υφάσματος με τα οποία συρράπτεται το ιστίο.
Φλίσι Το τριγωνικό ιστίο που κρεμάται πάνω από το Κέρας και αποτελεί προέκταση της Μπούμας
Φλόκος Τριγωνικό πανί τοποθετημένο μεταξύ του πλωριού καταρτιού και του μπομπρέσου, ακροδεμένο σε έναν στάντζο. Ο χειρισμός του γίνεται από μια σκότα που βρίσκεται στην ελεύθερη γωνία.
Φόδρω Κάθε σειρά των σανίδων επένδυσης που εκτείνεται από την πρύμνη έως την πλώρη.
Φώσωνας ή παπαφίγκος Τετράγωνο ιστίο που ξεδιπλωνόταν πάνω από τον τρίγκο και από το αντίστοιχο επιστήλιο.
   
Ψ  
Ψάθα Είδος ιστιοφορίας

 

Σχετική Βιβλιογραφία

Ελληνική
-
Ελληνική Παραδοσιακή Ναυπηγική (Πολιτιστικό Τεχνολογικό Ίδρυμα ΕΤΒΑ - Κ. Δαμιανίδης)
-
Το Τρεχαντήρι στην Ελληνική Ναυπηγική Τέχνη (Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων - Κ. Δαμιανίδης, Α. Ζήβας - Έκδοση ΕΟΜΜΕΧ)
-
Τα Ελληνικά Ιστιοφόρα Καϊκια του 2ου Αιώνα (Μουσείο Κρητικής Εθνολογίας - Κ. Δαμιανίδης, Τ. Λεοντίδης - Εκδόσεις Γαβριηλίδης)
-
Περι Εξαρτισμού των Πλοίων (Βιβλιοθήκη Ιστορικών Μελετών - Γεωργίου Ι. Κοτσοβίλη - Έκδοση Ν. ΚΑΡΑΒΙΑ)
-
Ναυτική παράδοση στο Αιγαίο Ταρσανάδες & σκαριά (Υπουργείο Αιγαίου - Πνευματικό Κέντρο Δήμου Χίου)
-
Ναυπηγική και Πλοία της Ανατολικής Μεσογείου και Μαύρης Θάλασσας κατά τον 18 & 19 αιώνα (Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων)
-
Τα Καίκια το Σκαρί και η Αρματωσιά τους (Ετυμολογικό λεξικό) (Γιαννουλέλλης)
-
Ονοματολογία Ιστιοφόρων 1890 (Κανελλόπουλος - Ναυτικό Μουσείο)
-
Γαλαξιδιώτικα Καράβια (Μουσείο Γαλαξιδίου - Εκδοτικός Οίκος "ΜΕΛΙΣΣΑ")
-
Παραδοσιακή και Σύγχρονη Ναυπηγοξυλουργική (Σταύρου Γ. Ψαθέρη)
-
Της Θάλασσας ζακυνθινές πηνελιές σε γαλάζιες θύμησες (Ιωάννης Μ. Δεμέτης - Εκδόσεις "ΠΕΡΙΠΛΟΥΣ")
-
Λουδοβίκος Σαλβατώρ ΖΑΝΤΕ Τόμος 1 (Εκδόσεις ΜΠΑΣΤΑ)
-
Ναυτική Τεχνολογία στην Αρχαία Ελλάδα (Χρήστος Δ. Λάζος)
- Σχοινιά και Κόμποι του Νικολάου Ηλία (Εκδόσεις Eagle Ray)
Xρήση σχοινιών και κόμπων με αναλυτικά σχεδιαγράμματα και αρκετές άλλες πληροφορίες
 
 
Ξενόγλωσση
-
The evolution of wooden shipbuilding in the Eastern Mediterranian during the 18th & 19th centuries (Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών - Τετράδιο εργασίας)
-
The rigging of ships in the day of spritsail topmast 1600-1720. (R.C .Anderson)
The art of rigging
(G.Biddlecombe)
-
Shipbuilding and ships in the Eastern Mediterranian during the 18th & 19th Centuries (UNESCO edited by Damianidis -Χίος)
 
 
Περιοδικά και άλλα
-
Περίπλους Ναυτικής Ιστορίας (Τριμηνιαίο περιοδικό - Ναυτικό Μουσείο Ελλάδας)
-
Ship modeling from scratch (Edwin Leaf)
-
The period ship handbook (Keith Julier)
 
 

Javier Baron - Ένας πραγματικός μικροναυπηγός

Ο Javier Baron είναι ένας σεμνός και χαρισματικός κατασκευαστής ναυτικών μοντέλων, αλλά εάν θα πρέπει να του αποδώσουμε τον τίτλο που του αρμόζει, τότε αυτός στην κυριολεξία είναι «Μικροναυπηγός».

Γολέτα «Τερψιχόρη» - Προσέγγιση σ΄ένα θρύλο

Στο πλαίσιο της επετείου συμπλήρωσης διακοσίων (200) ετών από την έναρξη του Αγώνα για την ανεξαρτησία, ήδη από το 2014 ο αναγνωρισμένος και βραβευμένος ναυτομοντελιστής, Γιώργος Μπουζούνης, μέλος του naftotopos.gr, ξεκίνησε να σκέφτεται την κατασκευή ενός μοντέλου ιστορικού σκάφους, ένα από τα οποία έδρασαν σημαντικά κατά τον Ναυτικό Αγώνα του 1821. Επρόκειτο για τη γολέτα «Τερψιχόρη» των αφών Τομπάζη.

Ο naftotopos ως πηγή πληροφοριών και τεκμηρίωσης

Σημαντικό παράγοντα στον χώρο του ναυτομοντελισμού και πριν ακόμα την έναρξη οποιασδήποτε κατασκευής, αποτελεί η έρευνα και η συλλογή πληροφοριών που αφορά το πραγματικό σκάφος. Κι αυτό γιατί, όπως είναι νομίζω αντιληπτό, παράλληλα με τις ικανότητες του μοντελιστή, μόνο ένα συγκρίσιμο με το πραγματικό αντίγραφο καθορίζει και το τελικό αποτέλεσμα της ποιότητας του μοντέλου.

H Ελληνική Σακολέβα

Ως Έλληνας μοντελιστής και προερχόμενος από ναυτική οικογένεια, από τα πρώτα μοντέλα που έχω κατασκευάσει είναι και το καΐκι του παππού μου. Ο παππούς μου ήταν ψαράς και είχε δύο τρεχαντήρια με αρματωσιά (εξαρτισμό) απλής σακολέβας. Ο πατέρας μου είχε πάντα να πεί μια ιστορία για εκείνα τα σκαριά και θυμάμαι είχε μία φωτογραφία, ίσως την μοναδική, που έδειχνε μια σκηνή σε λιμάνι, με ένα μεγάλο άσπρο πανί πάνω από το κεφάλι του παππού μου.Την είχα δει μία φορά, αλλά δυστυχώς δεν ξέρω τι απέγινε. Σκέφτηκα λοιπόν, ότι ήταν η σειρά μου να διατηρήσω τη μνήμη του και τα καΐκια του, μέσα από τον δικό μου τρόπο και να κατασκευάσω το μοντέλο ενός από τα σκάφη του.

Μανώλης Ζώρζος - Μικροναυπηγός από τη Σύρο

Μία παρουσίαση του ARXIPELAGOS.COM Channel, της μοντελιστικής δουλειάς του Μανώλη Ζώρζου από τη Σύρο, με στόχο τη διατήρηση των ιδιαίτερων κατασκευαστικών στοιχείων που πλαισιώνουν την ξυλοναυπηγική μας παράδοση.

Ο κεραμοναυπηγός

Ο Χρήστος Γιαννακόπουλος είναι ένας από εμάς. Με σπουδές κεραμικής αλλά με τα μάτια στο πέλαγο, διαθέτει την καλλιτεχνική του προοπτική αποκλειστικά στην πήλινη αναπαράσταση παραδοσιακών σκαριών.

Μισομόδελα ή Ναυπηγικά μοντέλα

Σύμφωνα με τον ιστορικό μελετητή της Ελληνικής Παραδοσιακής Ναυπηγικής κ. Κ. Δαμιανίδη, η κατασκευή ναυπηγικού μοντέλου (της μισής γάστρας και κατά τον διαμήκη άξονα του σκάφους) πριν την κατασκευή του πραγματικού σκαριού, αποτελούσε μία πρακτική σε κάποια ναυπηγεία του 20ού αιώνα. Τα «μισομόδελα» κατασκευάζονταν από τον ναυπηγό και αποτελούσαν την τρισδιάστατη απεικόνιση κάποιου μεγάλου σκαριού συνήθως σε κλίμακα 1:20.

Μοντελισμός & Παράδοση - Ναυπηγοί υπο κλίμακα

Όλες οι πολεμικές μηχανές λειτουργούν... Τα τόξα είναι έτοιμα για την επίθεση. Ετοιμη και η πετροβόλος, κι ο πολιορκητικός κριός. Οι κωπηλάτες είναι κι αυτοί στις θέσεις τους. Στο κατάστρωμα, οι πολιορκητές έχουν φτιάξει ένα στέγαστρο πάνω από τον κριό, και το έχουν καλύψει με χώμα για να γλιτώσουν από τους πολιορκούμενους, που αμύνονταν κι αυτοί όπως μπορούσαν...

Μοντελιστική προσέγγιση κατασκευής τρυπητής ή κουρζέτου

Κατά την κατασκευή ενός μοντέλου ξύλινου καραβιού, πολλές φορές οι μοντελιστές έρχονται μπροστά στο δίλημμα εάν θα πρέπει να ακολουθήσουν την πραγματική παραδοσιακή τεχνική ή μία εναλλακτική μοντελιστική προσέγγιση η οποία από τη μία πλευρά να ξεπερνά τις κατασκευαστικές δυσκολίες λόγω κλίμακας, να μειώσει παράλληλα το χρόνο κατασκευής του μοντέλου, χωρίς όμως το τελικό οπτικό της αποτέλεσμα να προδίδει την "παράκαμψη" αυτή.

Τεχνική παραδοσιακού πετσώματος γάστρας σε μοντέλο

Η μεγαλύτερη πρόκληση στην κατασκευή ενός  ναυτικού μοντέλου είναι η γάστρα του. Πολλοί μοντελιστές με εμπειρία κατασκευών μοντέλων kit ακολουθούν τη συνήθη αλλά και «εύκολη» τεχνική όπου απλά κλείνουν την γάστρα, διαμορφώνοντας τα μαδεράκια ανάλογα με τα ανοίγματα που δημιουργούνται κατά την διαδικασία.

Ομοιόμορφες δέστρες σκάφους (μπίντες-μπαμπάδες)

Η παρακάτω απλή τεχνική βοηθά στο να σχηματίσουμε ομοιόμορφες δέστρες για τα ναυτικά μοντέλα μας.

Κατασκευή άγκυρας «Τεσσαροχάλι» (2)

Όπως η άγκυρα θεωρείται υποχρεωτικός εξοπλισμός στα πραγματικά σκαριά, έτσι ακριβώς θεωρείται και στα μοντέλα. Και στις δύο περιπτώσεις ο λόγος ύπαρξής της είναι προφανής, μα όμως τελείως διαφορετικός.

Καγκελάκια κουπαστής

Όπως  θα γνωρίζεται δύο από τα τέσσερα παραδοσιακά σκαριά μας, το Καραβόσκαρο και ο Βαρκαλάς, έχουν στην πρύμνη τους κουπαστή στηριζόμενη σε καγκελάκια. 

Κατασκευή άγκυρας «Τεσσαροχάλι»

Αν θέλετε να κατασκευάσετε ένα τεσσαροχάλι εύκολα και αποφεύγοντας τη συγκόλληση ή το καλούπι ακολουθήστε τον παρακάτω τρόπο.

1. Πάρτε δύο «Σαλαγγές» στο μέγεθος της κλίμακας που θέλετε να είναι το τεσσαροχάλι και αφού τις ζεστάνετε για λίγο πάνω από φλόγα διαχωρίστε τα μονά από τα διπλά αγκίστρια.

Αναπαράσταση μεντεσέδων

Για αρκετούς μοντελιστές οι μεντεσέδες είναι μια λεπτομέρεια που «προσθέτει» στο γενικό σύνολο του μοντέλου αλλά οι «λειτουργικοί» μεντεσέδες απαιτούν περισσότερη προσπάθεια στην κατασκευή τους.

Κατασκευή τιμονιού (Κλίμακα 1:18 - 1:20)

Επάνω σε ένα κομμάτι σκληρό ξύλο (κοντά στο πάχος του τιμονιού που θα φτιάξουμε) ζωγραφίζουμε έναν κύκλο με διάμετρο αυτήν του τιμονιού και έναν δεύτερο ομόκεντρο εσωτερικό με διάμετρο ανάλογη με το πλάτος της ρόδας.

Φανοί ναυσιπλοΐας

Η αναπαράσταση των πλευρικών φαναριών πλοήγησης ενός μοντέλου μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, αλλά ως συνήθως η καλύτερη λύση είναι η και πιό απλή.

Κατασκευή μικρογραφίας κιούρτου

Ο κιούρτος είναι ένα παραδοσιακό αλιευτικό εργαλείο που κατασκευαζόταν με τα χέρια και με πλέξη σύρματος. Στις μέρες μας, όπως και ο προκάτοχος του το «γιουρτάρι» (από χόρτο) τείνει να εξαφανιστεί και να αντικατασταθεί από αντίστοιχά βιομηχανικού τύπου εργαλεία.

Κατασκευή μικρογραφίας στρωμάτσας χωρίς πλέξη. (2η προσέγγιση)

Με την κατασκευή μικρογραφίας στρωμάτσας έχουμε ήδη ασχοληθεί σε προηγούμενές μας τεχνικές, ίσως όμως με περίπλοκο τρόπο που ενδεχομένως οδηγεί σε αναβλητικότητα κατασκευής της.

 

Κατασκευή μικρογραφίας στρωμάτσας με πλέξη. (2η προσέγγιση)

Με την κατασκευή μικρογραφίας στρωμάτσας έχουμε ήδη ασχοληθεί σε προηγούμενές μας τεχνικές, ίσως όμως με περίπλοκο τρόπο που ενδεχομένως οδηγεί σε αναβλητικότητα κατασκευής της.

Κατασκευή μικρογραφίας στρωμάτσας με πλέξη. (1η προσέγγιση)

Με την κατασκευή μικρογραφίας στρωμάτσας έχουμε ήδη ασχοληθεί, ίσως όμως με περίπλοκο τρόπο-τεχνική που ενδεχομένως οδηγεί σε αναβλητικότητα κατασκευής της.

Η παρούσα τεχνική αποτελεί μία κατασκευαστική προέγγιση με ρεαλιστικό αποτέλεσμα.

Aναπαράσταση νταμιτζάνας

Στα πλαίσια της διακόσμησης και της αληθοφάνειας των μοντέλων μας, κάποιες φορές χρειάζεται επίσης να αναπαραστήσουμε κάποιο φορτίο τους. Με τον παρακάτω τρόπο μπορούμε να αναπαραστήσουμε μια νταμιτζάνα σε κλίμακα κοντά στο 1:24.

Κατασκευή εργάτη ανάσυρσης διχτύων

Η τεχνική αυτή αφορά στην κατασκευή του εργάτη για την ανάσυρση των αλιευτικών διχτύων, όπου ευρέως χρησιμοποιούνται στα περισσότερα μικρά έως και μεσαία σύγχρονα αλιευτικά σκάφη. 

Κατασκευή πλαστικής λεκάνης

Η τεχνική αυτή αφορά στη δημιουργία μικρών πλαστικών λεκανών, που χρησιμοποιούνται ευρέως στα σύγχρονα αλιευτικά σκάφη για παραγάδια.

Κατασκευή μικρογραφίας στρωμάτσας χωρίς πλέξη. (1η προσέγγιση)

Στην συνέχεια θα σας δείξουμε μία πρόταση κατασκευής μικρογραφίας «στρωμάτσας» που αποφεύγει το πλέξιμο…

Αναπαράσταση λάμπας πυροφανιού

Για όσους σκοπεύουν να κατασκευάσουν βάρκες πυροφανιού (γρί-γρί) σίγουρα θα τους έχει προβληματίσει όχι τόσο η βάρκα αλλά σίγουρα η αναπαράσταση της λάμπας.

Αλιευτικά δίχτυα (δίκτυα)

Η αναπαράσταση ενός παραδοσιακού αλιευτικού σκάφους, προϋποθέτει τουλάχιστον την ύπαρξη αλιευτικών διχτύων. Στο μικρόκοσμο του μοντελισμού, οι μοντελιστές εμπνέονται από διάφορα, καθημερινά και μη, μικροπράγματα για να κατασκευάσουν τον απαραίτητο εξοπλισμό του μοντέλου τους.

Αναπαράσταση αλιευμάτων σε τελάρο

Αν θέλετε να προσθέσετε στο αλιευτικό σας μοντέλο και ένα τελάρο με μικρά ψάρια ακολουθήστε την παρακάτω διαδικασία.

Κατασκευή λάμπας πετρελαίου (κλίμακα 1:12)

Για τους φίλους που θέλουν να διακοσμήσουν το μοντέλο τους με μία λάμπα πετρελαίου και θέλουν να την κατασκευάσουν. προτείνεται η παρακάτω μέθοδος.

Κατασκευή μεταλλικού βαρελιού (κλίμακα 1:20)

Ανάλογα με την κλίμακα που επιθυμούμε, κόβουμε ένα κομμάτι χαρτόνι και φτιάχνουμε ένα κύλινδρο στις διαστάσεις του βαρελιού που θέλουμε να φτιάξουμε, μικρότερο κατά 2-3 mm από το ύψος και 1 mm από το πλάτος.

Μέθοδος κατασκευής για μακαράδες-ράγουλα

 1. Πέρνουμε δύο λωρίδες ξύλου έχοντας κατά νου ότι θα αποτελέσουν τα πλευρά και το πάχος το μακαρά ή του ράγουλου ανάλογα με την κλίμακα που θα δουλέψουμε.

Καλάθια ψαρέματος

Για τους φίλους που θέλουν να προσθέσουν ένα φτιαγμένο στο χέρι καλάθι στο αλιευτικό τους μοντέλο έχω την παρακάτω πρόταση.

Υποκατηγορίες

Στις σελίδες μας αυτές δημοσιεύουμε διάφορες μοντελιστικές προσεγγίσεις & τεχνικές που θα μας φανούν χρήσιμες κατα την κατασκευή του δικού μας ξύλινου καραβιού υπό κλίμακα. Οι τεχνικές μας αυτές, κυρίως προτείνονται για να βοηθήσουν το νέο μοντελιστή να ξεπεράσει κάποια στάδια της κατασκευής, αλλά και γιατί όχι... για να γεννήσουν και νέες ιδέες. Καλή περιήγηση... 

 

Γιατί «ναυτότοπος»;

Διότι στο «ναυτότοπο» δεν περιοριζόμαστε αποκλειστικά και μόνο στον ξυλοναυπηγικό μοντελισμό, αλλά επεκτεινόμαστε και σε θέματα που αφορούν ευρύτερα στην ξυλοναυπηγική μας ιστορία και παράδοση, αυτό το πολύ μεγάλο κεφάλαιο του θαλασσινού μας πολιτισμού. Ζούμε σε έναν τόπο όπου η θαλασσα αποτέλεσε και αποτελεί βασικό συστατικό της επιβίωσής μας. Για αυτό και στο naftotopos, μέσα από την τέχνη του μοντελισμού, αλλά και με τη δύναμη που αντλούμε από το ενδιαφέρον σας όλα αυτά τα χρόνια, υπηρετούμε και προβάλλουμε αυτή την κληρονομιά υπεύθυνα, τεκμηριωμένα και με το καλύτερο δυνατό τρόπο.

naftotopos

Η σύνδεση του ναυτομοντελισμού με τη διατήρηση της ξυλοναυπηγικής μας παράδοσης. Μία συλλογική προσπάθεια, με στόχο την προβολή αυτού του μεγάλου κεφαλαίου του θαλασσινού πολιτισμού μας, μέσα από το διαδίκτυο.

Search

Στο naftotopos χρησιμοποιούμε cookies

Χρησιμοποιούμε cookies στο site μας. Μερικά από αυτά είναι υποχρεωτικά για τη λειτουργία του ιστότοπου, αλλά και άλλα που μας βοηθούν να βελτιώσουμε τη λειτουργία του καθώς και τη χρήση του από τους επισκέπτες μας. Μπορείτε να αποφασίσετε εσείς εάν επιθυμείτε την αποθήκευσή τους ή όχι. Παρακαλούμε σημειώστε ότι στην περίπτωση που δεν αποδεχθείτε την αποθήκευση cookies, ενδέχεται ορισμένες λειτουργίες του ιστότοπου να μην λειτουργούν πλήρως ή σωστά.

Διαβάστε περισσότερα στην Πολιτική μας για τα Cookies.